Sách điện tử có giết chết sách in?

Một mốt đọc mới

Sách điện tử như Kindle 3 có kích thước vừa đủ cầm nhẹ nhàng trên tay, nay mang đến cảm giác đọc như với sách giấy với công nghệ mực in mới. Nhỏ gọn, nhưng có thể chứa cả kho sách, lại có chức năng của kim từ điển, còn có thể nghe nhạc, Kindle có quá nhiều ưu điểm để có thể thay đổi tâm lý và thói quen đọc sách.

Tại một hội thảo diễn ra tại California, Mỹ hồi tháng 8.2010 về công nghệ nghe nhìn, các chuyên gia nhận định sách điện tử có thể lấn át sách in chỉ trong vòng 5 năm tới. Điều này được so sánh với việc chụp ảnh bằng phim đã chìm vào quá khứ khi máy ảnh số trở nên quá phổ biến.

Ở cửa hàng RIT tại quận Phú Nhuận thường mở đến 10g đêm, các nhân viên cho biết từ vài tháng nay mỗi ngày bán được hơn mười chiếc Kindle. Xu hướng đọc sách điện tử chưa quá phổ biến ở Việt Nam, nhưng dự báo sẽ tạo nên nhiều sự thay đổi trong văn hóa đọc của giới trẻ.

Lấn lướt sách in?

“Sự ra đời của sách điện tử đang tác động rất lớn đến việc in ấn và xuất bản tại Việt Nam”, ông Nguyễn Cảnh Bình, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành công ty Alpha Books cho biết. Tuy nhiên ông Bình cũng khẳng định sách in sẽ không biến mất.

Với khoảng 4 triệu đồng, người tiêu dùng mua một chiếc Kindle 3 được tặng kèm cả 5.000 bản sách điện tử tiếng Việt. Ảnh: Phạm Vi

Bà Nguyễn Lệ Chi, chủ thương hiệu Chi Books cũng cho rằng sách điện tử đã hình thành một thị trường đọc mới, nhưng khó có thể khẳng định sách in sẽ trở thành quá khứ. Việc ra đời thêm một loại hình mới về sách cho thấy nhu cầu của người đọc ngày càng nâng cao, đòi hỏi các nhà xuất bản sách in phải nhanh nhạy hơn, in sách phải đẹp và giá trị hơn. Nhưng bà Chi tin rằng: “Thị trường tiêu thụ sách in có thể bị cạnh tranh cao, nhưng không thể vì vậy mà bị xóa sạch”.

Vừa là đại diện cho Phương Nam Book, vừa là người sử dụng sách điện tử, ông Nguyễn Minh Đức nhận xét: “Không cái nào giết chết cái nào, mà chỉ là thêm một hình thức đọc thôi, cũng như iPod không giết chết CD, còn DVD và Blu-ray không giết chết phim nhựa”. Theo ông Đức, ở Việt Nam, thị trường sách điện tử mới ở bước khởi đầu. Giới trẻ có vẻ hào hứng đón nhận sách điện tử, nhưng nhiều đối tượng độc giả khác vẫn trung thành với sách in. “Không phải sách nào cũng có bản điện tử, nhất là sách tiếng Việt.”

Chuyện muôn thuở về bản quyền

Mặc dù vậy, các nhà xuất bản và các công ty sách đều đã rục rịch để thích nghi. Alpha Books đang có kế hoạch bán song song sách điện tử và sách giấy. Phương Nam Book cũng đã đoán định được nhu cầu của thị trường sách điện tử nên đang chuẩn bị thử nghiệm hình thức bán song song bản in và bản điện tử với một số đầu sách bán chạy. Chibooks đã kí hợp đồng thương mại điện tử với Smart Media để kinh doanh sách điện tử trên mạng điện thoại di động, và đang nghiên cứu hợp tác kinh doanh sách điện tử trên các website sách quốc tế lớn như Amazon, Barnes and Noblle.

Tuy nhiên, điều người làm sách và xuất bản Việt Nam lo lắng hơn cả là nạn sách lậu. Phần nhiều sách trong các dvd tặng kèm khi sách điện tử đều không rõ nguồn gốc về bản quyền. “Vấn đề đáng quan tâm nhất hiện nay, không chỉ ở Việt Nam, là việc làm sao bảo vệ được bản quyền. Với sách in phải mất nhiều công sức để sản xuất mà sách lậu, sách giả còn nhan nhản, còn với các bản sách điện tử, chỉ vài cái click chuột là đã có thể cho ra biết bao bản sao trái phép. Ở Việt Nam, vấn nạn này còn khủng khiếp hơn nhiều nơi khác trên thế giới”, ông Nguyễn Minh Đức gợi lại vấn đề muôn thuở.