Những nẻo đường xuất bản (Kỳ cuối): Ý thức người trong cuộc

Ông Nguyễn Văn Phước – Giám đốc công ty Trí Việt (thương hiệu First News):

Có rất nhiều NXB, nhất là các NXB tỉnh, khá dễ dãi trong khâu kiểm tra đối tác cũng như thẩm định sản phẩm. Thậm chí, nói một cách thẳng thừng và chính xác thì họ bán giấy phép, giá có khi chỉ là một, hai triệu. Tôi được biết có một vài NXB còn phải mang giấy phép đến tận tay cho đối tác. Trong khi đó, đối tác đăng ký “mua” giấy phép với tựa A, nhưng sau đó lại in với tựa B hoặc thay đổi nội dung, và dĩ nhiên là NXB không hề hay biết. Sách của First News thỉnh thoảng bị vi phạm bản quyền là thế. Họ xin giấy phép là cho một cuốn sách mới, nhưng lại lấy “ruột” của chúng tôi bỏ vào.

 Tôi hy vọng các NXB chặt chẽ hơn trong các khâu này, để tránh tình trạng những đơn vị nghiêm túc như chúng tôi bị vi phạm bản quyền, gây nhiều thiệt hại.
 
Bà Nguyễn Thị Thanh Hương - Giám đốc NXB Tổng hợp:

Chúng tôi từng từ chối khá nhiều lời đề nghị liên kết khi cảm thấy không phù hợp, sách “có vấn đề”… cho dù lợi nhuận đưa ra khá cao. Tuy nhiên, phải nhìn nhận là hiện nay có quá nhiều cái khó cho các NXB: mảng sách tự kinh doanh chưa nhiều, chưa đủ để đảm bảo doanh thu ổn định cho NXB; sách lậu, vi phạm bản quyền do liên kết xấu đang lũng đoạn thị trường. Bản thân phía NXB hiện nay chưa đủ sức để ngăn chặn tình trạng này. Vì thế, ngoài nỗ lực của NXB, rất cần có sự hỗ trợ, can thiệp mạnh tay từ phía nhà nước nhằm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh xuất bản phẩm, thực thi pháp luật để các NXB đang hoạt động nghiêm túc yên ổn làm ăn, không bị thiệt hại về kinh tế do các liên kết xuất bản xấu gây ra.

Với sự liên kết chặt chẽ sẽ cho ra đời những tác phẩm giá trị.

Ông Nguyễn Minh Nhật - Giám đốc NXB Trẻ:

Với chúng tôi, liên kết nào mà có nội dung thiết thực, ra đời để phục vụ độc giả thì chúng tôi hợp tác. Trong hợp tác, yếu tố hàng đầu là nội dung và đối tác. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác và đối tác với tất cả đơn vị làm sách miễn là sách có nội dung tốt. Về quy trình liên kết, quan niệm của NXB là sách kế hoạch B (sách liên kết), sách kế hoạch A (sách tự làm) cũng giống như nhau, quy trình xuất bản cũng sẽ giống vậy từ việc biên tập, đọc thẩm định của Biên tập viên đến Giám đốc ký duyệt... Cho nên, khi liên kết với NXB Trẻ, đối tác sẽ mất thời gian nhiều hơn, thậm chí phí cao hơn. Nhưng bù lại sẽ có được thương hiệu của NXB. Trong các năm qua, sách liên kết của NXB Trẻ chiếm gần 30%, nhưng điều đáng mừng, là số đầu sách liên kết là đầu sách có giá trị. Điển hình như hội sách vừa rồi là Đảo mộng mơ và Hòn Tuyết Lăn.

Ông Cao Xuân Sơn – Phó Giám đốc chi nhánh NXB Kim Đồng tại TP.HCM:

Đơn vị liên kết với NXB Kim Đồng phải đáp ứng được những yêu cầu như: đầu sách nào liên kết bắt buộc phải chứng minh bản quyền rõ ràng. Thực tế cho thấy, nhiều NXB khác, chỉ cần đối tác ký giấy cam kết về bản quyền là cho qua, nhưng với chúng tôi, phải điều tra, thẩm định, thấy ổn mới tiếp các bước tiếp theo. Sau đó, toàn bộ quy trình xuất bản: biên tập bản thảo, ký duyệt bông, quyết định xuất bản, ký giấy phát hành, lưu chiểu đều rất chặt chẽ.

Bà Kiều Thị Kim Loan - Trưởng chi nhánh phía Nam NXB Phụ nữ:

Đối với nhiều NXB, cũng như NXB Phụ nữ, hoạt động liên kết chỉ là yếu tố phụ, chiếm 20 - 25% lượng công việc. Để tránh liên kết xấu, chúng tôi chủ trương chặt chẽ trong lựa chọn đối tác ngay từ đầu: Chỉ làm việc với đối tác có năng lực và tiềm lực, đủ thực lực đầu tư tốt cho tác phẩm. Theo tôi nghĩ, một liên kết xuất bản tốt, lợi nhuận trước mắt có thể không cao, số đầu sách liên kết cũng bị hạn chế, nhưng cái lợi lâu dài về uy tín, thương hiệu, nhất là những quyển sách có chất lượng đến với thị thị trường mang “mác” của mình mới là quan trọng nhất.