Sách điện tử có hạn chế được sách lậu?
Thứ hai, 21/11/2011, 10:31
Xuất bản, phát hành sách điện tử được nhiều người đánh giá là sẽ bùng nổ trong thời gian tới, đồng thời nó cũng được kỳ vọng là sẽ giúp hạn chế phần nào tình trạng in lậu.
Sách điện tử sẽ “ăn” được sách in?
Theo đại diện Alezza.com – một hệ thống phân phối sách điện tử bản quyền được coi là “dũng cảm” đi đầu ở Việt Nam, trong điều kiện phát triển kinh tế xã hội hiện nay, khi các thiết bị số, thiết bị điện tử cầm tay phát triển với smart phone, Ipad… sẽ tạo điều kiện để xuất bản điện tử phát triển. Người đọc không còn phải đem theo hàng chục cuốn sách và đồng thời có thể đọc được vào bất cứ lúc nào một cách nhanh chóng trên nhiều thiết bị như máy tính, iPad, iPhone, iPod Touch... Mặt khác, giá sách điện tử chỉ rẻ bằng 1/3 sách thật, trong khi đó sách lậu in rẻ nhất thì cũng phải bằng 50% giá bìa sách thật. Đó là một lợi thế khiến cho sách điện tử có thể cạnh tranh được với cả sách in. Trên thế giới, trong năm 2010 doanh thu từ sách điện tử tăng tới 30 lần so với năm 2009 đã chứng tỏ sách điện tử là một hướng đi tuyệt vời.
Thực tế cho thấy, trên thị trường hiện nay có nhiều người cần tìm sách để đọc nhưng việc tìm được bản gốc, tìm được sách có bản quyền đôi khi mất thời gian và công sức. Đó là một phần lí do khiến họ tìm đến sách lậu. Việc có thể dễ dàng mua được sách điện tử cũng phần nào hạn chế được vấn đề này.
Có một điều trái ngược so với sách in lậu hiện nay đó là nhiều đầu sách lậu dù đã hiện hữu tại cả các nhà sách truyền thống cũng như trên mạng nhưng khi sách điện tử có bản quyền được phát hành thì vẫn rất nhiều người mua và tìm đọc. Theo lý giải từ đại diện Alezza thì sách điện tử được phát hành chính thức ngoài việc mang lại nội dung cuốn sách còn mang đến sự khác biệt đó chính là sự tiện lợi cho khách hàng. Đối với nhiều bản điện tử lậu sẽ còn phải kéo theo nhiều biện pháp như: tìm kiếm thông tin, tìm kiếm phần mềm để đọc sách lậu…. Trong khi đó sách điện tử khi được cung cấp chính thống sẽ được cung cấp luôn công cụ để đọc cùng với rất nhiều tiện ích như: có thể đánh dấu ngay khi đọc vào bất cứ lúc nào, bàn luận luôn cùng bạn bè đang cùng đọc cuốn sách đó.
Cần phải tính đến “điện tử lậu”
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Nhà Xuất bản TT&TT, cần phân biệt rõ sách điện tử và sách in được số hóa. Các ấn phẩm được sao chụp rồi đưa lên mạng đơn thuần mới chỉ là sách in được số hóa. Sách điện tử đúng nghĩa của nó phải bao gồm cả các tiện ích, hiệu ứng kèm theo như: hình ảnh, âm thanh, các công cụ đánh dấu trang… Hiện còn tồn tại vấn đề là các nhà xuất bản, các đơn vị phát hành khó có thể chống lại được sách lậu điện tử về giá dù chất lượng sách điện tử lậu kém. Sách điện tử có bản quyền, hợp pháp hiện nay chỉ có thể cố gắng cạnh tranh bằng cách đưa thêm nhiều tiện ích cho người sử dụng và sử dụng sự tiện ích đó để hạn chế sách điện tử lậu. “Vấn đề lớn của sách điện tử hiện nay không chỉ là cạnh tranh với những bản sách điện tử lậu mà còn là cả sự bảo mật cho hệ thống, khách hàng. Đó là một trong những thách thức lớn hiện tại cũng như về lâu dài”, bà Hà nhấn mạnh.
Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, Bộ TT&TT Lý Bá Toàn, xét về quy trình thì rõ ràng sách điện tử chi phí giá thành sẽ rẻ hơn nhiều so với in ấn truyền thống. Xuất bản điện tử là một trong những xu thế của thế kỷ 21, là sự tất yếu khi có sự phát triển của công nghệ, Internet… Đó là một con đường mở ra cho ngành xuất bản vừa kịp thời, vừa nhanh nhạy. Nó cũng góp một phần vào việc đẩy lùi, hạn chế đối với in lậu.
Tuy nhiên, cũng theo ông Toàn, mỗi khi có công nghệ mới, phương thức mới thì nó cũng sẽ nảy sinh những hạn chế mới. Xuất bản, phát hành điện tử giúp giảm bớt in lậu nhưng lại nảy sinh sách lậu trên mạng. Trong Luật Xuất bản sửa đổi được đưa vào chương trình làm luật 2012 tới đây, các cơ quan chức năng sẽ xem xét đưa vào các vấn đề tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho xuất bản điện tử, đồng thời có những chế tài điều chỉnh các vấn đề nảy sinh này.
Vũ Chương
