Nhà văn bị chê trách vì 'đạo' bìa sách

Nhà văn Barry Fantoni và đơn vị xuất bản sử dụng bìa cuốn tiểu thuyết của tác giả trinh thám lừng danh Len Deighton để 'sáng tạo' thành bìa sách mới của mình. Việc làm này bị gọi là 'ăn cắp'.

Cuốn tiểu thuyết The Ipcress File của nhà văn Anh Len Deighton xuất bản năm 1962, gây ấn tượng với mọi người không chỉ ở nội dung mà nhờ bìa sách. Phần bìa do nhà thiết kế quá cố Raymond Hawkey và NXB Hodder & Stoughton ấn hành.

Bìa sách năm 1962 của nhà thiết kế Hawkey.

Hình bìa này được thực hiện trên tông màu đen và trắng, nổi bật trên nền là chiếc tách trà nguội bị mẻ vành, một khẩu súng lục hiệu Smith & Wesson nằm ngang, bên cạnh vương vãi vài viên đạn, cái ghim kẹp giấy và mẩu thuốc lá dụi trên chiếc dĩa đựng tách. "Chiếc áo sách" ấn tượng vì đã giới thiệu đến công chúng kỹ thuật nhiếp ảnh trong đó độ phơi sáng lệch nhiều về phía vùng sáng và có độ tương phản thấp (high key photography) tạo nên ấn tượng thị giác mạnh mẽ, thâu tóm được nội dung sâu xa của cuốn tiểu thuyết. Đây được xem là dấu ấn đặc sắc cho ngành thiết kế bìa sách. Từ khi xuất hiện, nó trở thành kiểu mẫu cho các loại hình bìa tiểu thuyết trinh thám.

Theo Guardian, 50 năm sau, tác giả Barry Fantoni và NXB Birlinn (Scotland) đã chọn "chiếc áo" này cho cuốn tiểu thuyết Harry Lipkin PI(chuẩn bị xuất bản trong tháng 8).

Thoạt nhìn, bìa sách mới mang tông màu y hệt với bản gốc. Tuy vậy, nhiều chi tiết trong đó được thay đổi như: mẩu thuốc lá được thay bằng hai viên thuốc và trên dĩa là một ly nước lọc ngâm bộ răng giả... Barry Fantoni không hề xin phép những người nắm bản quyền tác phẩm gốc để sử dụng hình ảnh cuốn The Ipcress File.

Người thân, bạn bè của Hawkey muốn nhà thiết kế cho rằng bìa sách mới này phải bị thu hồi vì làm tổn thương tác giả.

Vợ của Hawkey, bà Mary Hawkey, cùng tiểu sử gia của Deighton là ông Edward Milward-Oliver và nhiều bạn bè của nhà thiết kế đều cho rằng bìa mới phá hỏng tác phẩm gốc. Bà vợ góa của nhà văn gọi đây là "vụ ăn cắp". “Tôi quá buồn khi thấy tác phẩm của chồng bị sao chép trắng trợn như thế. Ông ấy luôn khuyến khích các nhà thiết trẻ và mở lòng với họ nhưng tôi tin là ông ấy sẽ rất sốc, giận dữ trước vụ này", bà nói.

Sinh thời Hawkey từng thiết kế bìa sách cho các tên tuổi như: Kingsley Amis, Frederick Forsyth, John Grisham, Elizabeth Jane Howard, Desmond Morris, Iris Murdoch và Ruth Rendell... Ông còn chịu trách nhiệm làm bìa cho cuốn sách James Bond quan trọng nhất trong bộ này: cuốn Thunderball.

Bìa cuốn "Thunderball" do Hawkey thiết kế. Những mẫu bìa của ông luôn chân phương nhưng mang hình ảnh súc tích, gây ấn tượng mạnh với độc giả.

Đại diện NXB Birlinn cho rằng, những ồn ào xung quanh cái bìa sách chỉ là "chuyện không may". Họ khẳng định chỉ muốn vui đùa và mang đến yếu tố hài hước để tôn vinh tác phẩm gốc của Hawkey chứ không có ý bôi nhọ. Birlinn là một trong những NXB độc lập lớn nhất của Scotland.

Năm nay, NXB HarperCollins cũng đang có kế hoạch cho ra mắt ấn phẩm đặc biệt cuốn The Ipcress File, đánh dấu kỷ niệm 50 năm ngày cuốn sách ra đời. Ấn bản này vẫn giữ nguyên bìa sách theo thiết kế của Hawkey với sự cho phép của bà Mary Hawkey và NXB Hodder & Stoughton.