40 năm ấp ủ “Vòng cung lửa...”

Từ những mẩu giấy nhỏ 

4h chiều, tôi đến nhà Đại tá Lê Văn Chung, tác giả cuốn sách “Vòng cung lửa trên bầu trời Hà Nội”, thấy ông vẫn đang mải mê bên bàn làm việc. 

Ở tuổi 73, mái tóc ông đã bạc trắng như cước, nhưng phong thái vẫn nhanh nhẹn và giọng nói sang sảng. Ông bảo, trong thời gian chuẩn bị xuất bản cuốn sách, hằng ngày, ông vẫn đi xe đạp đến Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông ở Thanh Xuân. Ở ông, người ta dễ dàng nhận ra một dáng vẻ và phong cách rất lính, nhiệt tình mà không kém phần hài hước trong cuộc sống hằng ngày nhưng lại rất chỉn chu, nghiêm túc trong công việc. 

Trên bàn làm việc của ông bày la liệt những chồng giấy viết tay với những chỗ gạch xóa và những miếng giấy nhỏ bằng bàn tay. Ông cười bảo, đó chính là “bảo bối” giúp ông viết nên cuốn sách “Vòng cung lửa trên bầu trời Hà Nội”. 

Đại tá Lê Văn Chung kể, năm 1975, tại sân bay Nội Bài, ông tình cờ gặp John Kriski, nguyên Phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy chiến dịch đánh phá Hà Nội, sau khi thua trận tại Hà Nội bị thải hồi về làm Phó Chủ tịch Hãng hàng không dân dụng PAN AM của Mỹ. Trong lần gặp đó, ông đã được nghe những lời chia sẻ rất thật từ một sĩ quan chỉ huy không quân Mỹ: “Chúng tôi căm thù các ông, đồng thời cũng kính phục các ông. Căm thù vì không quân chiến lược của Mỹ chưa bao giờ thua ai cả, thế mà lại thua trên vùng trời Hà Nội. Nhưng chúng tôi cũng kính phục các ông vì các ông đã bắn rơi được B52 của chúng tôi. Chúng tôi không hiểu làm sao các ông dùng tên lửa SAM2 lại có thể hạ được B52, càng không hiểu vì sao các ông lại biết được đường bay của chúng tôi như thể các ông có tình báo nằm trong Bộ chỉ huy của chúng tôi”. 

Đại tá Lê Văn Chung bên tập bản thảo viết tay cuốn sách “Vòng cung lửa trên bầu trời Hà Nội”. ảnh: h.N

Cũng kể từ 12 ngày đêm ác mộng năm 1972 ấy của B52, cứ 5 năm, 10 năm, chính giới, giới nghiên cứu quân sự, lịch sử Mỹ lại tổ chức các cuộc hội thảo nhằm trả lời một câu hỏi duy nhất: “Tại sao siêu pháo đài bay B52 lại bị bắn rơi trên bầu trời Việt Nam?”. Và suốt gần 40 năm qua, vị đại tá về hưu của Không quân Việt Nam đã tự đặt cho mình một mục đích. Trả lời câu hỏi ấy. Thế là từ đó, đi đâu, làm gì, ông cũng tỉ mẩn thu thập những tư liệu lịch sử về chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không”. Từng mẩu giấy viết tay, từng góc tờ báo được ông cắt ra và lưu giữ cẩn thận suốt gần 40 năm qua.

Và những nhân chứng sống 

Ông cũng may mắn được gặp gỡ và làm việc với những nhân chứng lịch sử trực tiếp tham gia chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không”. Đó là Thượng tướng Phùng Thế Tài, nguyên Phó Tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, nguyên Tư lệnh đầu tiên Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong những chuyến đi công tác với Thượng tướng, vào các buổi tối hay lúc rảnh rỗi, ông lại tỉ tê hỏi chuyện thượng tướng về trận đánh lịch sử ấy. 

Những lời kể của thượng tướng Phùng Thế Tài được ông ghi lại vào những mẩu giấy nhỏ khi đêm về. Bởi vậy, ý định viết cuốn sách của ông không ai hay biết. “Đến tận mới đây, khi tôi đem cuốn sách đến nhà Thượng tướng Phùng Thế Tài nhờ ông Viết lời tựa, thượng tướng mới ngỡ ra và vỗ vai tôi: Ô, cái chú Chung này cũng giỏi nhỉ! Thảo nào bấy lâu nay chú vẫn hỏi chuyện tôi”, đại tá Lê Văn Chung kể. 

Biết tôi là người nhà Đài, ông mừng lắm. Ông bảo: “Cháu làm ở 58 Quán Sứ đúng không? Trong cuốn sách, Bác có đề cập đến 3 sự kiện quan trọng của Đài trong chiến dịch này. Các cháu là những người đi sau cần biết trân trọng và tự hào về điều đó”. 

Theo đại tá Lê Văn Chung, sự kiện thứ nhất là trong những ngày tháng lửa đạn ấy, cán bộ, nhân viên của Đài đã vác súng, đội mũ sắt lên nóc nhà 58 Quán Sứ bắn máy bay. Nhạc sỹ Phan Nhân vừa lên nóc nhà, nhìn thấy hình ảnh máy bay địch bị cháy đã xúc cảm viết ca khúc “Hà Nội niềm tin và hy vọng”. Tổng Biên tập Trần Lâm khi ấy đã lệnh cho nhạc sỹ Phan Nhân thu âm và phát ca khúc ngay vào sáng hôm sau. Bài hát cất lên trong hoàn cảnh ấy đã có sức thôi thúc mạnh mẽ đồng bào và chiến sỹ quyết tâm chiến đấu, chiến thắng kẻ thù. Sự kiện thứ hai là Đài TNVN đã hào hùng cất lên chỉ sau 9 phút bị ngừng do trúng bom B52 của địch ở Đài Mễ Trì. Sự kiện thứ 3, Đài đã nhanh chóng phát đi tuyên bố ngừng chiến dịch bắn phá miền Bắc bằng B52 của Tổng thống Mỹ Ních-xơn.