Niềm tin và hy vọng từ một cuộc thi

QĐND -  Bộ Công an đã phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam phát động cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ hai (2012-2015). Đây là một trong những hoạt động VHNT hướng tới kỷ niệm 70 năm truyền thống lực lượng CAND (1945-2015). Nhân dịp Trại Sáng tác văn xuôi do Nhà xuất bản CAND - Đơn vị thường trực của cuộc thi nêu trên tổ chức, sắp khai mạc tại thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) Báo QĐND cuối tuần đã có cuộc trò chuyện với Đại tá, nhà văn Phùng Thiên Tân-Giám đốc NXB Công an nhân dân, đơn vị thường trực cuộc thi - về một số nội dung của cuộc thi trên đây. Đại tá, nhà văn Phùng Thiên Tân.Ảnh: Đặng Vương

Phóng viên: Thưa đồng chí, cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài“Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ hai do Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức, tại sao lại chọn NXB Công an nhân dân làm cơ quan thường trực?

Đại tá Phùng Thiên Tân: NXB Công an nhân dân là đơn vị có kinh nghiệm trong việc tổ chức các cuộc thi sáng tác theo các đề tài. Từ những năm 70 của thế kỷ trước, Bộ Công an còn có phòng sáng tác văn học, sau này khi thành lập nhà xuất bản thì các cây bút của phòng sáng tác được điều sang làm công tác biên tập. Như vậy, có thể khẳng định là từ khá lâu, đơn vị đã có truyền thống tập hợp được những người viết trong ngành. Qua đây cũng xin được chia sẻ thêm: Tiền thân của các cuộc thi sau này chính là hoạt động bình xét tác phẩm văn học trong vòng 10 năm từ năm 1985 đến 1995, tiếp đó là các cuộc thi “Cây bút vàng” được tổ chức liên tục. Cuộc thi lần thứ nhất (2007-2010) đã phát hiện ra nhiều cây bút trẻ có triển vọng, đặc biệt có những đồng chí hiện đang công tác trong ngành công an như nữ thiếu úy Chu Thanh Hương với tác phẩm “Như cánh hoa bay” được trao giải Nhất.

* Tuy không giới hạn về đối tượng dự thi, nhưng quy chế của cuộc thi  nhấn mạnh việc khuyến khích các cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng Công an nhân dân tham gia. Vì sao lại có sự ưu tiên này?

- Lãnh đạo Bộ Công an từ trước tới nay luôn chú trọng tới việc xây dựng một đội ngũ người viết văn trong lực lượng công an. Bởi thế, Bộ cũng đã "chiêu mộ" nhiều nhà văn dân sự và trong các LLVT về công tác, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sáng tác và tuyên truyền của ngành công an. Bên cạnh đó, trình độ học vấn, quân số của lực lượng công an khá đông đảo, vì vậy nhu cầu đọc cũng ngày càng cao. Để sáng tác một tác phẩm văn học, nhất là trong một cuộc thi theo đề tài, thì vốn sống và sự trải nghiệm của người viết là hết sức cần thiết. Vì vậy, nếu cán bộ, chiến sĩ trong ngành mà tham gia sáng tác về đề tài công an thì sẽ là một lợi thế.

- Chúng tôi chỉ khuyến khích đối tượng tham gia chứ không có sự châm chước, thiên vị về chất lượng tác phẩm. Ngay thành phần Hội đồng giám khảo của cuộc thi đã thể hiện rõ quan điểm ấy. Trong cuộc thi lần thứ nhất, chỉ có 2/7 thành viên Hội đồng chấm giải là nhà văn công an, còn lại là các nhà văn có tên tuổi như: Ma Văn Kháng, Lê Minh Khuê, Nguyễn Thị Thu Huệ, Khuất Quang Thụy, Lê Thành Nghị… Hoặc như lần này, thư ký cuộc thi cũng là người bên văn phòng Hội Nhà văn. Chúng tôi chú trọng hai vấn đề: Công bằng và công khai. Thậm chí công khai với báo chí cả những băn khoăn khi xét giải. Chẳng hạn, có hai tác phẩm điểm số bằng nhau thì hội đồng ưu tiên tác phẩm viết trực tiếp về người chiến sĩ công an nhân dân và các hoạt động bảo vệ an ninh Tổ quốc. Cũng xin nói thêm: Từ trước đến nay, các giải thưởng văn chương về đề tài an ninh đều được dư luận đồng tình, không có "điều tiếng" gì...

* Để vận động sáng tác theo đề tài, có rất nhiều hình thức, chẳng hạn như tổ chức các trại viết, đặt hàng trực tiếp cho nhà văn, đầu tư kinh phí cho các đề cương v.v..  Vì sao lâu nay ngành công an thường chú trọng hình thức mở các cuộc thi văn chương với giá trị giải thưởng rất cao?

- Theo tôi, mỗi ngành có một đặc thù và cách tổ chức riêng phù hợp với lực lượng và điều kiện cho phép. Bộ Công an nói chung và NXB Công an nói riêng, những năm về trước cũng có hình thức tương tự là đầu tư cho đề tài. Tức là, nhà xuất bản chọn đề tài đồng thời chọn nhà văn để thỏa thuận viết sách. Hiện nay, Bộ Công an chú trọng đầu tư cho các cuộc thi cũng là một hình thức mang lại kết quả khá tốt, điều này đã được minh chứng bằng tác giả, tác phẩm đoạt giải từ các cuộc thi trước đó.

- Từ khi chính thức phát động đến nay, NXB đã nhận được 25 đề cương tác phẩm, trong đó nhiều tác giả đã viết được 1/2 hoặc 2/3 tác phẩm; thậm chí có người như nhà văn Nguyễn Như Phong đã hoàn tất và "nộp quyển". Chúng tôi rất phấn khởi trước tinh thần hưởng ứng cuộc thi của đông đảo người viết. Đó là những tín hiệu vui, là cơ sở để ban tổ chức tin tưởng và hy vọng vào kết quả cuộc thi. 

* Cuộc thi lần này đến hết tháng 8-2015 mới kết thúc. Trong "thời đại tốc độ" ngày nay, liệu khoảng thời gian trên có quá dài đối với tâm lý người viết cũng như bạn đọc?

- Từ nay đến thời hạn đó, hằng năm Ban tổ chức sẽ mở các trại sáng tác và tiến hành sơ kết từng năm để đánh giá kết quả trong năm và đề ra phương hướng cho năm tới. Những tác phẩm được lựa chọn qua các đợt sơ kết sẽ được lần lượt giới thiệu trên các ấn phẩm của NXB Công an nhân dân, Báo Công an nhân dân, NXB Hội Nhà văn, tạp chí Nhà văn và Báo Văn nghệ của Hội Nhà văn... Theo tôi, với cách làm như vậy thì người viết và người đọc cũng không cảm thấy cuộc thi quá dài...