THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐÁNH GIÁ ĐỘ KHÔNG ĐẢM BẢO ĐO TRONG PHÂN TÍCH HÓA HỌC (Tái bản lần thứ nhất có bổ sung và chỉnh sửa)

LỜI NÓI ĐẦU Hiện nay, Việt Nam ngày càng hội nhập với thế giới về mọi lĩnh vực. Trong xu thế toàn cầu hóa, các sản phẩm và dịch vụ của chúng ta cần phải đáp ứng được các tiêu chuẩn ngày càng cao của khu vực và quốc tế. Hoạt động tiêu chuẩn hóa của Việt Nam đã có những đóng góp tích cực trong quá trình hội nhập quốc tế. Trong đó, việc áp dụng tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 đối với các phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn đã và đang mang đến những giá trị to lớn, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ của các tổ chức và đơn vị, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 hướng đến nâng cao chất lượng kết quả của các phòng thử nghiệm. Một trong những yêu cầu quan trọng là phương pháp thử cần được thẩm định để chứng minh rằng có sự phù hợp với mục đích áp dụng. Năm 2010, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia đã xuất bản cuốn sách Thẩm định phương pháp trong phân tích hóa học và vi sinh. Cuốn sách đã được đông đảo bạn đọc đón nhận và đã đóng góp nhất định trong quá trình nâng cao chất lượng kết quả thử nghiệm của nhiều đơn vị. Trong hơn 10 năm qua, nhiều tổ chức, quốc gia đã cập nhật những yêu cầu mới về quá trình thẩm định phương pháp và đảm bảo chất lượng kết quả thử nghiệm. Do đó, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia tổ chức biên soạn lại tài liệu thẩm định phương pháp riêng biệt cho hai lĩnh vực: Hóa học và Sinh học. Trong cuốn sách Thẩm định phương pháp và đánh giá độ không đảm bảo đo trong phân tích hóa học, bên cạnh những cập nhật về thẩm định phương pháp nói chung theo các yêu cầu mới của ISO, EN, AOAC, TCVN... chúng tôi giới thiệu một số hướng dẫn thực tế quá trình thẩm định theo các lĩnh vực nhỏ khác nhau trong phân tích hóa học. Đồng thời, các phương pháp đánh giá độ không đảm bảo đo cũng như một số biện pháp đảm bảo chất lượng kết quả thường xuyên cũng sẽ được giới thiệu kèm theo nhiều ví dụ minh họa thực tế. vii Cuốn sách hướng tới các độc giả là các nghiên cứu viên, kiểm nghiệm viên đang thực hiện công tác thử nghiệm, đảm bảo chất lượng tại các phòng thử nghiệm liên quan đến các phép thử hóa học trong nhiều lĩnh vực như an toàn thực phẩm, dược phẩm, dược liệu, mỹ phẩm, thức ăn chăn nuôi, thú y... Ngoài ra, cuốn sách cũng hướng tới các giảng viên, học viên, sinh viên trong quá trình giảng dạy, nghiên cứu, học tập tại các trường đại học, học viện về lĩnh vực hóa học. Hy vọng rằng cuốn sách sẽ ít nhiều hữu ích trong việc nâng cao chất lượng kết quả thử nghiệm, cũng như trong quá trình đào tạo nguồn nhân lực mới cho các phòng thử nghiệm và là tài liệu tham khảo cho các đồng nghiệp, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực. Để hoàn thành cuốn sách này, chúng tôi có sử dụng các số liệu thực tế được các phòng thử nghiệm của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia cung cấp. Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn các ý kiến đóng góp quý báu nhằm hoàn thiện cuốn sách của các nhà khoa học trong hội đồng thông qua nội dung cuốn sách: GS. TS. Nguyễn Công Khẩn (Bộ Y tế), PGS. TS. Nguyễn Thị Kiều Anh (Trường Đại học Dược Hà Nội), PGS. TS. Nguyễn Thị Ánh Hường (Trường Đại học KHTN - Đại học Quốc gia Hà Nội), TS. Phương Thiện Thương (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc),

TS. Trần Đăng Ninh (Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường), ThS. Đặng Văn Kết, ThS. Phạm Như Trọng (Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia). Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và đồng nghiệp tại Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia đã tạo điều kiện và hỗ trợ trong quá trình biên soạn cuốn sách. Trong lần tái bản này, các tác giả đã cố gắng cập nhật và hoàn thiện cuốn sách, tuy vậy cũng khó tránh khỏi những thiếu sót cần được chỉnh sửa, bổ sung. Chúng tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của độc giả để cuốn sách ngày càng được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn!

TM. NHÓM BIÊN SOẠN Chủ biên: TRẦN CAO SƠN