Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân.Ảnh: Hảo Linh.Đúng như tên gọi của nó, Đề án Tái cơ cấu ngành Khoa học và Công nghệ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng góp phần phát triển kinh tế, do Thủ tướng Chính Phủ ký quyết định ban hành ngày 11/12/2015, được kỳ vọng sẽ giúp ngành KH&CN có nhiều đóng góp thiết thực hơn cho nền kinh tế và sự nghiệp phát triển đất nước.Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân đã có cuộc trao đổi với Tia Sáng về ý nghĩa và một số điểm nhấn quan trọng của đề án này

Mặc dù khoa học đã đạt được những thành tựu vô cùng vĩ đại, các quy luật của thế giới tự nhiên cứ lần lượt được phơi bày, sân chơi của Chúa tưởng chừng ngày càng hẹp lại; nhưng cứ mỗi lần các nhà khoa học vén được một bức màn đen do Chúa dựng nên này thì lại thấy một bức màn đen khác sừng sững trước mặt.Và cho đến tận ngày nay hai câu hỏi nguyên thủy “ Vũ trụ được hình thành thế nào?” và “Loài người xuất hiện từ đâu? Từ loài ;khỉ lớn (vượn hay tinh tinh) tiến hóa lên, hay do Chúa tạo ra ?”, xem ra vẫn chưa ;có câu trả lời cuối cùng; và liệu có thể có câu trả lời cuối cùng hay không? lại là một câu hỏi hóc búa khác

Nguồn ảnh: Traphaco.Bước vào khuôn viên của Traphaco, người ta sẽ nhìn thấy ngay bức tượng của danh y Tuệ Tĩnh bằng đồng, dáng ngồi khoan thai đang đọc sách giữa mặt nước phẳng lặng.Dưới chân tượng là bốn chữ: “Nam dược trị nam nhân&rdquo.Đó cũng chính là chiến lược mà Traphaco kiên trì theo đuổi từ ngày đầu thành lập: “Chính sách của chúng tôi nhìn chung là cố gắng tạo ra sự khác biệt, chiến thắng trong sự khác biệt.Muốn vậy thì đi vào thuốc dược liệu” – Ông Nguyễn Huy Văn, Phó Tổng Giám đốc Traphaco, phụ trách R&D của công ty cho biết

Thủ tướng Chính phủ vừa chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung của Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam (SEV).Dự án nhằm tổ chức triển khai các hoạt động nghiên cứu và phát triển các sản phẩm điện, điện tử và viễn thông công nghệ cao với tổng vốn đầu tư 300 triệu USD, tương đương 6.750 tỷ đồng.Địa điểm thực hiện Dự án tại ô đất ký hiệu 12-CCV, Khu chức năng đô thị Nam đường vành đai 3, đường Nguyễn Xiển, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.Thời hạn hoạt động của Dự án 50 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.Dự án được miễn tiền thuê đất trong vòng 50 năm kể từ ngày được bàn giao đất theo quy định Luật Công nghệ cao, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành.Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam

Đó là nhận định của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nguyễn Quân khi đánh giá về những thành tựu mà Chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cấp nhà nước lĩnh vực y dược (mã số KC.10 giai đoạn 2011-2015) đã đạt được

Kiến thức Hóa học, Sinh học… trong chương trình phổ thông cùng đam mê khám phá… đã giúp Quách Đức Huy và Trần Mỹ Duyên - HS lớp 10/14 trường THPT Trần Phú (TP Đà Nẵng) - sáng chế mô hình nhà giảm thiểu ô nhiễm cho dân cư khu vực cận bãi rác Khánh Sơn,TP Đà Nẵng.Sáng chế này đã đạt giải nhì tại cuộc thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật toàn quốc năm 2016 khu vực phía Nam.Ý tưởng đến từ một bản tin.Quách Đức Huy chia sẻ ý tưởng thiết kế, cải tạo nhà ở giảm thiểu ô nhiễm cho dân cư khu vực lân cận bãi rác Khánh Sơn đến khá tình cờ khi em xem được bản tin nói về tình trạng người dân ở đây chặn không cho xe vào bãi rác vì mùi hôi nồng nặc.“Để có dữ liệu xây dựng các giải pháp cho đề tài, 3 cô trò phải đi tìm hiểu thực tế tại bãi rác Khánh Sơn và nhà dân ở khu vực lân cận.Lần đầu tiên, cô trò cứ cổng chính đi vào nên bị bảo vệ chặn lại, thế là phải quay ra, sau hỏi thăm mới biết cách “đi chui” từ nhà dân vào” – cô Trần Thị Thu Nga, GV chủ nhiệm cũng đồng thời là GV hướng dẫn đề tài của Huy và Duyên kể.“Nhà ở của các hộ dân ở khu vực lân cận bãi rác Khánh Sơn chủ yếu là nhà cấp bốn, ngoài ra, khu vực này còn gần với công trường khai thác đá nên người dân ngoài hít thở mùi hôi từ bãi rác còn phải hứng chịu cả bụi đ&aacute.Qua tìm hiểu, chúng em còn nhận thấy người dân còn bị nhiễm khí độc do đốt rác thủ công khi những người nhặt rác đốt các loại nhựa thu lượm được để lấy lõi đồng, các đám cháy này chứa rất nhiều khí độc và thường cháy âm ỉ, kéo dài” - Huy cho biết.Sau lần khảo sát đầu tiên, Đức Huy và Mỹ Duyên cùng cô giáo còn trở lại khu vực Khánh Sơn thêm 3 lần nữa để đo các thông số kỹ thuật có liên quan, tiến hành thực nghiệm tại một hộ dân.Để có máy móc đo đạc, cô Thu Nga phải liên hệ với Trung tâm nghiên cứu bảo vệ môi trường của ĐH Đà Nẵng mới có đủ các thiết bị đo khí và phân tích.Nguyên tắc “rẻ, bền và dễ thực hiện, áp dụng được trên ngôi nhà mà người dân đang ở” được Huy và Duyên ưu tiên khi tìm các giải pháp xây dựng, cải tạo nhà nhằm giảm thiểu ô nhiễm bởi đại đa số dân cư sống ở các khu vực này là những người nghèo, thu nhập thấp.“Giải pháp sử dụng hệ thống cây xanh có tác dụng lọc khí, hấp thụ các chất gây ô nhiễm, diệt muỗi, các loại côn trùng khác, xua đuổi rắn…để cải thiện không gian sống như trồng cây bạc hà, cây hành tăm xung quanh nhà; bố trí trồng cây lưỡi hổ, lô hội, lan ý, dương xỉ… trong nhà vẫn là giải pháp chính của ý tưởng” – Huy cho biết.Ngôi nhà kỳ diệu.Ngoài giải pháp dùng hệ thống cây xanh lọc không khí, mô hình ngôi nhà giảm thiểu ô nhiễm cho người dân khu vực bãi rác Khánh Sơn của Đức Huy và Mỹ Duyên còn kết hợp sử dụng một số giải pháp kỹ thuật khác như sử dụng loại sơn có chứa TiO2 (Titan Đioxit) để sơn phủ lớp tôn lợp mái nhà và gạch lát sân nhằm oxi hóa khí độc; thiết kế hệ thống lam cửa linh hoạt xoay theo nhiều hướng; thiết kế hệ thống cửa lưới cho cửa chính và cửa sổ bằng sợi thủy tinh bọc nhựa.Trần Mỹ Duyên chia sẻ: “Ngoài tìm kiếm các tài liệu, thông tin trên mạng, trong đó có những thông tin em phải dịch từ tiếng Anh, có những kiến thức chúng em chưa học đến nên phải nhờ đến sự hỗ trợ, tư vấn của thầy, cô giáo&rdquo.Từ những kiến thức tổng hợp được, Duyên và Huy sử dụng sơn phủ có chứa các hạt nano titan điôxít (TiO2) cho mái nhà và cho gạch lát sân nh&agrave.Huy Đức và Mỹ Duyên với mô hình ngôi nhà giảm thiểu ô nhiễm môi trường cho dân cư khu vực lân cận bãi rác Khánh Sơn, nơi tập trung rác của cả thành phố Đà Nẵng

Sản phẩm đoạt giải mang tên “Xây dựng thí nghiệm quan sát tác động của từ trường lên dòng electron từ vật liệu dễ tìm&rdquo.Thầy Thành và hai học trò đoạt giải với thí nghiệm tác động của từ trường lên các hạt mang điện - Ảnh: Thanh Ba

Chứng kiến nhiều cảnh đau lòng của bệnh nhân ung thư, tiến sĩ Phan Minh Liêm mang kiến thức tích lũy từ Viện ung thư số một tại Mỹ về nước với những dự án giúp người Việt phòng trị ung thư.Chàng trai sinh năm 1983 chọn nghiên cứu về ung thư khi còn là sinh viên tại khoa Công nghệ Sinh học, Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM.Tốt nghiệp đại học năm 2005, Phan Minh Liêm giành suất học bổng đến Mỹ với hành trang là ước mong được tìm cách giúp bệnh nhân chiến thắng căn bệnh hiểm nghèo vốn là nỗi ám ảnh “trời kêu ai nấy dạ&rdquo.Hơn 10 năm miệt mài nghiên cứu ở môi trường quốc tế, anhlà người Việt Nam đầu tiên được 4 lần vinh danh trên bức tường danh dự của Viện Anderson đặttại Houston, Texas.Đây là Viện ung thư số một tại Mỹ, kết hợp hiệu quả giữa đào tạo, nghiên cứu và điều trị, chữa trên một triệu bệnh nhân mỗi năm.Được học tập, làm việc nơi này là mơ ước của nhiều bác sĩ, nhà khoa học nghiên cứu chống ung thư thế giới.Với quy trình chọn lọc gắt gao, dù có hàng nghìn giáo sư, bác sĩ làm việc nhưng nơi đây mỗi năm nơi đây chỉ tuyển khoảng hơn 50 sinh viên từ nhiều nước.Hơn 10 năm miệt mài nghiên cứu ở môi trường quốc tế, tiến sĩ Phan Minh Liêm là người Việt Nam đầu tiên được 4 lần vinh danh trên bức tường danh dự của Viện Anderson.Ảnh: P.L

Nước là yếu tố cơ bản không thể thiếu trong việc duy trì sự sống và mọi hoạt động của con người, do đó, việc đáp ứng nhu cầu về nước là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững.Bên lề hội thảo “Đổi mới công nghệ gắn với sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả” diễn ra ngày 18/3, tại Hà Nội, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Ngô Văn Mơ, Phó Cục trưởng, Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ về những ứng dụng khoa học công nghệ trong sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả, những ứng dụng này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn biến phức tạp tại Đồng bằng sông Cửu Long.- Trong xu thế nguồn tài nguyên nước ngày càng cạn kiệt, đặc biệt hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn biến phức tạp tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc nghiên cứu sử dụng công nghệ tiết kiệm nước rất quan trọng, xin ông cho biết xu hướng nghiên cứu công nghệ ở Việt Nam hiện nay.- Tiến sỹ Ngô Văn Mơ: Số liệu thống kê cho thấy cứ 25 năm, nhu cầu nước ngọt trên toàn thế giới tăng gần hai lần do quy mô tăng dân số (dự báo 9 tỷ người vào năm 2050).Trong số đó, 74-85% nước được dùng cho sản xuất nông nghiệp; tỷ lệ nước tưới trong nông nghiệp có xu hướng giảm, trong sinh hoạt và năng lượng tăng.Điều này cho thấy nguồn tài nguyên nước ngày càng cạn kiệt do nhu cầu sử dụng ngày càng tăng, hiệu quả sử dụng thấp, nguồn nước ô nhiễm, lũ lụt, hạn hán, các hiện tượng xâm nhập mặn cũng như biến đổi khí hậu, nước biển dâng.Tình trạng thiếu nước sạch đã, đang và sẽ còn nghiêm trọng hơn trong tương lai, do đó việc tái sử dụng nước thải nhất là nước thải công nghiệp được chú trọng, đặc biệt là những ngành sử dụng nhiều nước.Kịch bản xấu về biến đổi khí hậu làm cho Việt Nam thiếu nước trầm trọng.Hiện nay, hạn hán và xâm nhập mặn, nước biển dâng tại Đồng bằng sông Cửu Long đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống của hàng chục triệu người dân và mọi hoạt động sản xuất.Không lâu nữa, dự báo cư dân các vùng sử dụng nước giếng khoan và nước ngầm sẽ phải đối mặt với nguy cơ thiếu nước sinh hoạt trầm trọng.Do đó, việc chỉ đạo các hướng nghiên cứu và các chính sách hỗ trợ nghiên cứu đã được quan tâm ở tất cả các cấp từ Chính phủ tới các bộ, ngành.Ngày 8/6/2015, Chính phủ ban hành Nghị định số 54/2015/NĐ-CP quy định ưu đãi về vay vốn, miễn, giảm thuế đối với hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/8/2015.Nhiều công nghệ mới hứa hẹn sẽ biến nước thải thành một nguồn tài nguyên cho thế hệ năng lượng mới và nguồn nước uống.Người ta chế tạo các thiết bị nhỏ gọn, năng lượng thấp kích hoạt phân hủy bùn, loại bỏ các chất dinh dưỡng hữu cơ để làm sạch nước thải.Các thiết bị ngày càng thu nhỏ về kích thước cho phép lắp đặt các tổ hợp di động thích nghi với vùng đô thị khan hiếm đất.Nguồn tài nguyên nước ngày càng cạn kiệt do nhu cầu sử dụng tăng, hiệu quả sử dụng thấp, nguồn nước ô nhiễm, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn cũng như biến đổi khí hậu, nước biển dâng.nên thời gian tới cần tập trung vào phát triển các công nghệ duy trì và sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguồn nước ngọt hiện có và tạo nguồn nước ngọt mới từ nước biển.Hướng nghiên cứu tập trung đào tạo và phát triển các công nghệ nhằm tái tạo, tái sử dụng và giảm thiểu việc sử dụng nước ngọt cho tưới, sinh hoạt và sản xuất năng lượng nói riêng, cho sản xuất nói chung đồng thời, nghiên cứu phát triển các công nghệ có giá thành thấp việc tách muối, lọc mặn nước biển thành nước ngọt.- Các hoạt động tiết kiệm và tìm kiếm nguồn nước sạch mới được triển khai thế nào, thưa ông?.- Tiến sỹ Ngô Văn Mơ: Trong bối cảnh nhiều khu vực của Việt Nam đang hạn hán, thiếu nước nghiêm trọng, đòi hỏi Việt Nam tìm kiếm giải pháp công nghệ nhằm mục tiêu tiết kiệm và tái sử dụng nước.Điển hình, tại các tỉnh Tây Nguyên, để tưới nước cho 1ha càphê thì phải tốn khoảng 5 triệu đồng/năm, gây nhiều áp lực lên giá thành sản phẩm, trong khi đó, chúng ta hoàn toàn có thể giảm khối lượng nước tưới bằng việc áp dụng công nghệ vi tưới đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng, mà hiệu quả vẫn đạt được như phương pháp thông thường.Tại Công ty Cổ phần quốc tế Sơn Hà, những năm qua, doanh nghiệp đã tập trung vào nghiên cứu, ứng dụng sản xuất những sản phẩm công nghệ cao trong chuỗi chu trình nước khép kín: khai thác; lưu trữ nước sạch; sử dụng; nước thải.Hiện tại, những sản phẩm của Sơn Hà có giá thành phù hợp đã góp phần giúp người tiêu dùng trên cả nước sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả.Bên cạnh đó, Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường, Đại học Xây dựng Hà Nội đã nghiên cứu, phát triển và nhân rộng các hệ thống thu gom, xử lý, sử dụng nước mưa phù hợp, cung cấp cho các khu vực dân cư đô thị và nông thôn được nhiều doanh nghiệp, cơ quan trực tiếp kết nối và hợp tác trong thời gian tới.Việt Nam cũng cần nghiên cứu xu hướng thế giới đang phát triển các công nghệ duy trì và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước.Các công nghệ đang được phổ biến hiện nay gồm: Công nghệ xử lý nước thải; công nghệ ôxy hóa nâng cao; công nghệ màng; công nghệ hấp thụ; công nghệ trao đổi ion; công nghệ xử lý điện hóa; công nghệ sinh học; công nghệ xử lý nước uống; công nghệ lọc nước biển; công nghệ thủy lợi thông minh; công nghệ tưới tiết kiệm nước; công nghệ vi tưới&hellip.- Hiện các hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả cũng như những hoạt động đầu tư sản xuất, nhập khẩu thiết bị, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm được hưởng ưu đãi như thế nào, thưa ông?.- Tiến sỹ Ngô Văn Mơ: Theo Nghị định, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả là việc áp dụng các biện pháp, công nghệ để tuần hoàn, tái sử dụng nước, thu gom nước mưa, xử lý nước lợ, nước mặn thành nước ngọt để sử dụng hoặc để hạn chế lượng nước sử dụng cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống.Ưu đãi cho tổ chức đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo nâng cấp hạng mục công trình để thu gom, xử lý nước thải có quy mô từ 40 m3/ngày đêm trở lên, đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước phù hợp với mục đích được tái sử dụng; tổ chức đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo nâng cấp, đầu tư chiều sâu hạng mục công trình để sử dụng nước tuần hoàn cho các hoạt động của đơn vị với quy mô từ 500 m3/ngày đêm trở lên.Nông dân tưới nước cho ruộng dưa.(Ảnh: Thế Lập/TTXVN)

Công ty DTT Eduspec lựa chọn và trao các giải thưởng cho 4 đề tài vận dụng STEM xuất sắc nhất tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật ViSEF 2016 khu vực phía Nam do Bộ GD-ĐT tổ chức từ ngày 12 đến ngày 15/3 tại TP Biên Hòa, Đồng Nai.Tham gia cuộc thi có 33 đơn vị tham gia bao gồm 32 sở GD&ĐT và 1 Trường PT Năng khiếu của ĐHQG TP.Hồ Chí Minh).Tổng số dự án dự thi là 206 dự án, trong đó cấp THPT là 160 dự án của 279 học sinh; cấp THCS là 46 dự án của 79 học sinh.Các đề tài dự thi ở 19 lĩnh vực khoa học kỹ thuật và được học sinh thuyết trình giới thiệu tại khuôn viên trường Đại học Đồng Nai.Trong đó, có nhiều đề tài thuộc chủ đề công nghệ thông tin rất phù hợp với tiêu chí riêng về vận dụng STEM trong khoa học kỹ thuật như phần mềm hệ thống, phần mềm nhúng, xử lý dữ liệu, ngôn ngữ lập trình, máy thông minh, máy sinh học, các hệ thống giám sát điều khiển và các đề tài về IoT (Interner Vạn Vật).DTT Eduspec đã lựa chọn chấm giải và trao thưởng cho 4 đề tài ứng dụng STEM tại ViSEF khu vực phía Nam.Lễ trao giải cho học sinh đoạt giải trong cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia cho học sinh trung học năm học 2015-2016 khu vực phía Nam.Ảnh: Ban tổ chức cung cấp